Tác giả: cỗ Y tếChuyên ngành: Y học tập cổ truyềnNhà xuất bản:Bộ Y tếNăm xuất bản:2015Trạng thái:Chờ xét duyệtQuyền tróc nã cập: xã hội

HỌC THUYẾT ÂM DƯƠNG-NGŨ HÀNH ỨNG DỤNG vào Y HỌC

Học thuyết âm dương

Đại cươngLịch sử

Âm dương là một trong những cặp phạm trù xung yếu của triết học tập cổ đại. Có mang về âm khí và dương khí có từ khôn xiết sớm, nhưng viết thành sách “ hoàng đế nội khiếp “ là ở giữa thời Chiến quốc - Tần Hán, phối hợp học thuyết âm dương với y học tập để sinh ra học thuyết âm khí và dương khí trong y học.

Bạn đang xem: Thuyết âm dương với phong thủy

Khái niệm cơ bản của âm dương

Âm dương phải được xem như xét trong nhân tiện thống nhất, trái lập và liên hệ với nhau. Ví như trời - đất, trời sinh sống trên là dương, khu đất ở bên dưới là âm, nếu không tồn tại trời thì cũng không tồn tại đất.

Phương pháp phân ở trong tính âm dương

Dương: trên, ngoài, sáng, mùa xuân hạ, ôn nhiệt, can táo, nhẹ, thượng thăng, động, hưng phấn.

Âm: dưới, trong, tối, ngày thu đông, hàn lương, tốt nhuận, nặng, hạ giáng, tĩnh, ức chế.

Quy phép tắc cơ bản của học thuyết âm dươngÂm dương đối lập

Hai khía cạnh âm dương của sự việc vật - hiện tượng trong giới thoải mái và tự nhiên về đặc thù là trọn vẹn tương phản.

 Ví dụ: như thể trời đất, vào ngoài, rượu cồn tĩnh… cho thấy thêm âm dương là tương hỗ đối lập, ko thể ngăn cách được, tồn tại thịnh hành trong các sự trang bị hiện tượng.

*
Âm dương hỗ căn

Hai mặt âm khí và dương khí là tương trợ đối lập, là cứu giúp tồn tại, ngẫu nhiên một sự vật hiện tượng nào này đều không thể bóc tách khỏi sự vật hiện tượng kỳ lạ khác để tự do tồn tại, vì tồn tại trong phương diện đó lại là tiền đề mang đến tồn trên của mặt khác.

Ví như rét là dương, giá là âm, không tồn tại nóng thì không có lạnh.Ví dụ ánh sáng của nước là 300c với 15oc, kha khá mà nói, 30oc là nóng trực thuộc dương, 15oc là non thuộc âm. Cơ mà 15oc-4oc tương đối mà nói, 15oc là nóng ở trong dương, 4oc là mát thuộc âm. Bởi vậy 15oc có nóng non âm dương, nên âm dương hai mặt mang tính không thể phân chia.

Âm dương tiêu trưởng

Âm dương chưa hẳn là tâm trạng tĩnh tại mà là trạng thái chuyên chở biên hoá: “âm tiêu dương trưởng“, hoặc “ dương tiêu âm trưởng”, vào một hạn độ - thời hạn nhất định luôn duy trì động tỉnh thái bình hằng tương đối.

Ví như:

Khí hậu trường đoản cú đông mang đến xuân hạ:

Khí âm hàn dần dần tiêu thoái

Khí dương nhiệt dần dần tăng trưởng âm tiêu dương trưởng

Khí hậu tự hạ mang lại thu đông:

Khí dương nhiệt dần dần tiêu thoái

Khí âm hàn từ từ tăng trưởng dương tiêu âm trưởng

Âm dương đưa hoá

Âm dương trái lập trong một đk nhất định hoàn toàn có thể tương hỗ chuyển hoá: âm đưa thành dương, dương đưa thành âm.

Âm dương phát triển đến một chuyên môn nhất định nhất mực nào đó, YHCT hotline là “ cực “

Ví như: “ nhiệt rất sinh hàn “, “ hàn rất sinh nhiệt “, thì đang phát sinh chuyển hoá.

Ứng dụng học tập thuyết âm khí và dương khí trong y học

Về kết cấu tổ chức cơ thể

Dương: biểu, trên, lưng, mặt ngoại trừ tứ chi, suy bì mao, lục phủ, kinh dương làm việc chân cùng tay, khí.

Âm: lý, dưới, bụng, mặt trong tứ chi, cân cốt, ngũ tạng, kinh âm ở tay với chân.

Trong các phần kia lại hoàn toàn có thể phân chia nhỏ nữa. Ví như ngũ tạng, vai trung phong phế sống trên nằm trong dương, can tỳ thận ở dưới thuộc âm. Từng tạng lại có thể phân nhỏ dại nữa: tâm tất cả tâm âm , trung tâm dương...

Về biến hóa bệnh lý

Khái quát nhân tố gây bệnh: nhân tố gây bệnh chia thành 2 loại khủng là âm tà với dương tà. Ví như trong lục dâm gây dịch thì phong, nhiệt, thử, táo bị cắn dở thuộc về dương tà; hàn, thấp thuộc về âm tà.

Khái quát quy luật tình tiết bệnh: trạng thái tâm sinh lý là kết quả của âm dương gia hạn được động thái cân bằng. Nếu quá trình đó bị phá vỡ lẽ sẽ lộ diện biến hoá thiên thịnh thiên suy, có nghĩa là phát sinh căn bệnh tật.

Âm dương thiên thịnh: có nghĩa là âm thịnh hoặc dương thịnh.

Dương thịnh gây chứng thực nhiệt: sốt cao, khát, ra mồ hôi, chất lưỡi hồng, rêu lưỡi vàng, mạch sác.

Âm thịnh gây chứng thực hàn: tuỳ thuộc lạnh, đau bụng, đại tiện lỏng, chất lưỡi nhạt, rêu lưỡi trắng, mạch trầm.

Cả hai loại trên đều bởi tà khí thịnh gây nên, phần lớn là thực chứng.

Âm dương thiên suy:

Dương lỗi là dương khí của cơ thể hư yếu hèn (chứng hư hàn): sắc đẹp mặt trắng, sợ hãi lạnh, tuỳ thuộc lạnh, từ bỏ ra mồ hôi, mạch vi.

Âm hư là âm dịch của cơ thể không tương đối đầy đủ (chứng lỗi nhiệt): nóng từng cơn, ra các giọt mồ hôi trộm, lòng cẳng chân tay nóng, mồm lưỡi khô, mạch vi sác.

Âm dương thuộc tổn thương: vày ở âm khí và dương khí hỗ căn, vì vậy khi 1 trong các hai mặt bị lỗi thì cũng kéo theo phần cơ bất túc. Dương hư mang đến một trình độ chuyên môn nào đấy, cấp thiết hoá sinh âm dịch có mặt âm hư; đôi khi âm hư đến trình độ nào đó, ko hoá sinh dương khí hình thành dương hư. Cuối cùng gây buộc phải trạng thái dịch lý âm khí và dương khí lưỡng hư.

Âm dương ly tán: dựa trên nguyên tắc âm dương hỗ căn, khi một mặt hao tổn mang lại cực điểm nhưng tiêu mất thì phương diện kia cũng theo đó mà tiêu vong.

Vong âm khiến dương thoát, vong dương gây nên âm kiệt: đều gây ra âm dương ly quyết.

Về chẩn đoán bệnh tật

Quy nạp các thuộc tính triệu chứng căn bệnh tật:

Chứng ở trong dương: dung nhan sáng, thanh âm lớn rõ, tiếng thở thô, vạc sốt, mồm khát, luôn tiện bí, mạch phù sác.

Chứng trực thuộc âm: sắc đẹp tối, thanh âm rẻ bé, giờ đồng hồ thở vô lực, hại lạnh, miệng ko khát, tiện thể lỏng, mạch trầm trì.

Là tổng cưng cửng phân các loại biện chứng:

Dương chứng: biểu- nhiệt- thực. Âm chứng: lý- hàn- hư.

Về điều trị tật bệnhXác định qui định điều trị

Nguyên tắc điều trị âm dương thiên thắng:

Dương win thì âm bệnh: dương sức nóng thịnh có tác dụng hao tổn âm dịch, ở trong thực nhiệt chứng, điều trị cần sử dụng thuốc hàn lương nhằm chế dương thịnh.

Âm thắng thì dương bệnh: âm hàn thịnh có tác dụng tổn yêu thương dương khí, ở trong thực hàn chứng, điều trị cần sử dụng thuốc ôn nhiệt nhằm chế âm hàn thịnh.

Nguyên tắc điều trị âm dương thiên suy:

Âm hư không chế được dương gây hội chứng hư nhiệt, nói chung không nên dùng dung dịch hàn lương để trị hỏng nhiệt mà yêu cầu dùng pháp tư âm tráng thuỷ nhằm ức chế dương cang hoả thịnh.

Dương hỏng không chế âm tạo ra chứng hư hàn, tránh việc dùng thuốc nóng cay phát tán nhằm tán âm hàn mà sử dụng pháp trợ dương ích hoả nhằm trừ âm hàn.

Tóm lại, qui định điều trị cơ bạn dạng là: hư ngã thực tả.

Quy nạp kĩ năng dược vật

Dược tính (tứ khí): hàn, nhiệt, ôn, lương. Trong các số ấy hàn lương trực thuộc âm, ôn nhiệt ở trong dương. Điều trị nhiệt chứng thường dùng thuốc hàn lương, khám chữa hàn chứng hay được dùng thuốc ôn nhiệt.

Ngũ vị: chua, cay, ngọt, đắng, mặn. Trong đó cay, ngọt, mặn thuộc dương; chua, đắng nằm trong âm.

Thăng giáng phù trầm: thăng phù nằm trong dương (thuốc tất cả tính lên trên mặt ra ngoài; có chức năng thăng dương, ra mồ hôi, khứ phong tán hàn, khai khiếu...). Trầm giáng nằm trong âm (thuốc có tính xuống dưới vào trong; có công dụng tả hạ, thanh nhiệt, lợi niệu, trọng chấn an thần, bình can tức phong, tiêu đạo, giáng nghịch, thu liễm...).

Học thuyết ngũ hànhKhái niệm cơ bản của ngũ hành

Ngũ hành là chỉ năm các loại vật chất: mộc, hoả, thổ, kim, thuỷ.

Khái niệm tử vi ngũ hành trong YHCT ko phải biểu hiện cho 5 mô hình thái vật hóa học đặc thù, nhưng là đại biểu đến 5 loại thuộc tính công năng, mang quan điểm kết cấu hệ thống để quan sát khung hình con người, diễn tả đơn giản tình dục hữu cơ giữa các thành phần trong cơ thể.

Nội dung cơ bản của học thuyết ngũ hành

Phân nhiều loại thuộc tính sự vật

Đặc tính của ngũ hành:

Mộc: là hình hài sinh trưởng của cây (gỗ), đặc chọn hướng lên trên, hướng ra phía ngoài. Sự thứ có đặc thù - chức năng sinh trưởng, thăng phát, thông thoát phần nhiều thuộc mộc.

Hoả: là sức nóng của lửa, đặc tính gửi lên trên. Sự vật có chức năng bốc lên trên, ôn nhiệt đầy đủ thuộc hoả

Thổ: là đất. Sự trang bị có chức năng hoá sinh, truyền tải, thu nạp mọi thuộc thổ.

Kim: là kim loại. Sự thứ có chức năng thanh khiết, đưa xuống dưới, thu liễm phần đông thuộc kim.

Thuỷ: là nước, đặc tính tứ nhuận, hướng xuống dưới. Sự vật gồm tính hàn lương, tư nhuận, hướng xuống dưới vận hành đều thuộc thuỷ.

Quy một số loại thuộc tính trong ngũ hành:

*

Quy cách thức của ngũ hành

Quy dụng cụ sinh - khắc

Là quy luật thông thường trong sự vận động biến hóa hoá của sự vật, ở khung hình con bạn là những hiện tượng sinh lý.

Quy lý lẽ tương sinh

*

Mỗi một hành đều phải sở hữu quan hệ người mẹ - con: mộc sinh hoả thì mộc là mẹ, hoả là con. Do đó quan hệ tương sinh có cách gọi khác là quan hệ phụ - tử.

Quy phép tắc tương khắc

*

Quy dụng cụ vũ - thừa

Khi quan hệ tình dục sinh tự khắc bị phá vỡ lẽ thì sẽ xuất hiện quy qui định vũ thừa.

Quy qui định tương thừa: có nghĩa là tương tự khắc quá mạnh, vượt ngoài sự kìm hãm bình thường.

*

Quy dụng cụ tương thừa bao gồm hai tình huống:

Mộc nhân dịp thổ hư nhưng mà khắc (vượt khỏi quan hệ tình dục chế cầu bình thường) làm mất đi trạng thái cân đối vốn có khiến cho thổ càng hư nhược.

Mộc quá mạnh làm mất trạng thái chế ước bình thường vốn có, sinh ra hiện tượng kỳ lạ mộc cang thịnh vượt thổ.

 

*

Quy nguyên lý tương vũ: là hiện tượng 1 hành nào kia quá mạnh tạo nên hành vốn tương khắc nó không thể chế ngự được mà trái ngược bị nó trở về khắc chế, điện thoại tư vấn là phản bội khắc.

*

Quy lý lẽ tương vũ gồm hai hiện tại tượng:

Khi mộc vượt suy yếu chẳng thể khắc thổ phải thổ nhân khi mộc hư cơ mà phản vũ lại.

Khi mộc thừa mạnh, kim không khắc chế và kìm hãm mộc, bị mộc tương khắc và chế ngự lại.

Ứng dụng vào YHCT

Về công suất sinh lý của tạng phủ

Quan hệ sinh lý của tạng che trong tương sinh:

Can mộc sinh trọng tâm hoả: công suất can tàng huyết bình thường sẽ hỗ trợ cho tâm đẩy mạnh được công suất chủ huyết mạch.

Tâm hoả sinh tỳ thổ: tác dụng tâm nhà huyết mạch bình thường, huyết nuôi dưỡng tỳ thì tỳ new chủ vận hoá, sinh huyết, thống huyết...

Quan hệ tương hỗ chế mong tạng đậy trong tương khắc:

Thận thuỷ chế cầu tâm hoả: phòng ngừa tâm hoả cang thịnh.

Phế kim khắc can mộc: phế khí thanh túc để ức chế can dương thượng cang...

Diễn thay đổi bệnhTruyền biến đổi của quan hệ nam nữ tương sinh:

Mẫu bệnh dịch cập tử: thận thuỷ sinh can mộc thì thận là chủng loại tạng, can là tử tạng, bệnh dịch thận tác động đến can. Lâm sàng hay chạm mặt chứng can thận tinh máu bất túc: trước tiên là thận tinh bất túc, ảnh hưởng đến can làm can ngày tiết bất túc.

Tử bệnh phạm mẫu: can mộc sinh trọng điểm hoả, trung tâm bệnh ảnh hưởng đến can.Lâm sàng gặp gỡ chứng vai trung phong can máu hư: do tâm huyết bất túc mà gây ra can máu bất túc.

Truyền biến hóa của tình dục tương khắc:

Tương thừa: chế ngự thái quá thành bệnh.Như can mộc tương khắc tỳ thổ quá táo tợn sẽ thành bệnh: trước tiên là chứng bệnh của can, vày can sơ ngày tiết thái quá tác động đến tỳ vị làm cho rối loạn công suất tiêu hoá.

Tương vũ: phế kim vốn dĩ khắc can mộc, nhưng bởi can mộc quá bạo dạn phản vũ lại phế kim. Lâm sàng gặp gỡ đầu tiên bệnh dịch ở can, do can hoả thiên thịnh, tác động đến phế khí thanh túc nên xuất hiện thêm đau tức ngực sườn, đắng miệng, dễ dàng cáu, ho, rất có thể ho ra đờm lẫn máu...

Về chẩn đoán với điều trịChẩn đoán:

Xác xác định trí bệnh: căn cứ vào biểu hiện của sắc, vị, mạch để nhưng chẩn đoán tạng bị bệnh. Ví như sắc đẹp mặt xanh, thích ăn uống đồ chua, mạch huyền thì có thể chẩn đoán can bệnh; mặt nhan sắc đỏ, mồm đắng, mạch hồng hoàn toàn có thể chẩn đoán trọng điểm hỏa khang thịnh…

Suy đoán truyền đổi thay của bệnh dịch từ thuộc tính chủ về dung nhan của tạng. Ví như người mắc bệnh tỳ hư, dung nhan mặt đã từ mầu vàng, nếu thấy sắc đẹp xanh, là mộc thừa thổ; người mắc bệnh tâm hoả cang thịnh, dung nhan đương đỏ, nếu thấy chuyển sắc đen, là thủy đã khắc hỏa…

Điều trị

Khống chế truyền trở nên của bệnh: nếu như can khí thái quá, xung khắc tỳ thổ, đề nghị kiện tỳ vị để phòng sự chuyển biến bệnh.

Xác định bề ngoài điều trị

Căn cứ quy lao lý tương sinh:

Hư thì bổ mẹ. Ví như thận âm bất túc không bốn dưỡng can mộc tạo ra can âm bất túc, call là thuỷ ko sinh mộc. Khi điều trị không nên trực tiếp trị can mà bắt buộc bổ thận thuỷ để sinh can mộc.

Thực thì tả con. Như can hoả tích thịnh, chỉ thăng ko giáng, gây chứng can thực hoả, lúc điều trị phải tả tâm hoả sẽ giúp đỡ tả can hoả.

Căn cứ quy lý lẽ tương khắc

ức cường: sử dụng khi chế ngự thái quá. Nếu như can khí hoành nghịch, phạm vị tương khắc tỳ, gây nên can vị bất hoà, lúc điều trị sử dụng pháp sơ can, bình can. Hoặc giả dụ tỳ thổ phản tự khắc can mộc, làm cho can khí mất điều đạt, phải dùng pháp khiếu nại tỳ hoà vị để điều trị.

Phù nhược: cần sử dụng trong khắc chế và kìm hãm bất cập. Trường hợp can hỏng uất trệ, tác động tỳ vị vận hoá, điện thoại tư vấn là mộc không sơ thổ, điều trị phải hoà can làm cho chủ, kiêm thi khiếu nại tỳ để tăng tốc công năng của cả hai tạng.

Sử dụng huốc

Căn cứ vào vị cùng sắc của thuốc: vị chua với mầu xanh vào can; vị đắng cùng mầu đỏ vào tâm; vị ngọt cùng mầu đá quý vào tỳ; vị cay và màu trắng vào phế; vị mặn với màu black vào thận.

Bào chế: sao cùng với dấm gửi vị thuốc vào can; sao với muối gửi vị thuốc vào thận; sao với đường đưa vị dung dịch vào tỳ….

Kết luận

Học thuyết âm khí và dương khí và năm giới đều trực thuộc phạm trù vào pháp biện hội chứng duy đồ vật cổ đại. Sau khoản thời gian xâm nhập vào nghành nghề YHCT đã trở thành một thành phần trọng yếu đuối của khối hệ thống lý luận y dược.

Xem thêm: 10 Bước Lập Kế Hoạch Kinh Doanh Quán Cafe, Trà Sữa, 22 Bước Để Mở Một Quán Cafe Như Trong Mơ!

Trong quy trình đi sâu phân tích về chuyển động sinh lý và biến đổi bệnh lý của tạng phủ, yên cầu phải bao gồm sự kết hợp âm dương và tử vi ngũ hành mới hoàn toàn có thể nhận thức chủ yếu sác mọt quan hệ tương hỗ giữa các tạng phủ.